Chuyển dịch không gian-thời gian trong mô hình khoa học đánh dấu bước nhảy vọt lớn trong tri thức luận của con người. Trong góc nhìn khoa học hệ thống,tiến hóavàhiện hữukhông phải đối lập mà là phạm trù biện chứng thống nhất. Như hệ thống học đã nói: 'Thế giới không có hiện hữu rời xa tiến hóa, cũng không có tiến hóa rời xa hiện hữu.'

Lôgic cốt lõi: Vòng tròn nhận thức khoa học

• Vật lý học hiện hữutập trung nghiên cứu trạng thái cân bằng và tính ổn định cấu trúc của hệ thống, cho rằng thời gian vốn dĩ là khả nghịch.
• Vật lý học tiến hóagiới thiệu lý thuyết cấu trúc tiêu tán và tự tổ chức, nhấn mạnh sự thay đổi đặc điểm và sự xuất hiện tính phức tạp theo thời gian.
• Tính biện chứng thống nhấthiện hữu là trạng thái tĩnh lặng tương đối của tiến hóa, còn tiến hóa là sự mở rộng của hiện hữu trên trục thời gian. Khoa học hiện đại từ việc nghiên cứu 'hiện hữu' quay trở lại nghiên cứu 'tiến hóa', hoàn thành một vòng tròn nhận thức luận của sự phủ định phủ định.